Yönetsel yapısı itibarıyla Bağcılar Osmanlı döneminde Rum ahalinin yaşadığı, Mahmutbey Nahiyesinin köylerinden biridir. Mahmutbey Nahiyesi İstanbul’un en eski yerleşim merkezlerinden olup, 11 köyün kendisine bağlı olduğu bir yerleşim merkezi idi. İstanbul Belediyesi İstatistik Müdürlüğünce yayınlanan İstanbul Şehri İstatistik Yıllığı 1930 -1931 adlı eserde bu köylerden 6 tanesinin isimleri şunlardır. Avaz köyü, Ayapa Köyü, Ayayorgi Köyü, Çıftıburgaz Köyü, Vidoz Köyü ve Yenibosna Köyü. Zamanla bu köylerin ismi, Ayapa Kirazlı olarak, Litros Esenler, Vidos Güngören, Ayayorgi Kayabaşı, Nifos Kocasinan ve Çıftıburgaz ise Bağcılar olarak değiştirilmiştir. 1924 yılında yapılan mübadele antlaşmaları gereği gerek Mahmutbey’e, gerek Bağcılar’a Selanik’in kavala yöresindeki Müslüman Türkler yerleştirilmiştir.

             Mahmutbey Nahiyesi 1950’li yıllarda içinde Jandarma Karakolu, Sağlık Merkezi, Eczanesi, Postanesi, Elektrik Birliği, Sineması, Misafirhanesi, Köy Muhtarlığı ve Okul Müdürlüğü Lojmanı bulunan bir köy konağına sahipti. 1975 yılına kadar geçimini bağ ve bostan işleri sağlayan küçük bir köy konumundaki Bağcılar Anadolu’dan İstanbul’a olan yoğun bir göç nedeniyle plansız ve projesiz gecekondulaşmaya başlamış, 1990 yıllara gelindiğinde hiçbir alt yapısı olmayan, çamur içinde yüzen bir köy hüviyetine bürünmüştü. Bu çarpık kentleşme 1992 yılından itibaren önce ilçenin daha sonra Belediyenin kurulması neticesinde modern şehirciliğe geçiş süreci başlatılmış ve bu gün asfaltlanmayan yol ve yenilenmeyen kaldırım kalmamıştır.

               İlçemizde tamamı tahrip olmuş ve artık hiçbir izi bulunmayan, Kaşıkçı Çeşme, hamam ve su sarnıçları, Kilise, Çiftegelinler Çeşmesi, Ayazma Hamamı, Tavukçu köprüsü, İpekyolu gibi bir çok tarihi eser ve yapının adı geçmektedir.

BAĞCILARIN YERİ:

               İstanbul ilinin Avrupa yakasında, Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer alan Bağcılar, Avrupa - Asya akısı üzerindedir. Edirne - Ankara arasında yapılmış, Türkiye'nin en önemli otobanı olan E - 80 (TEM) oto yolunun O-2 güzergahı ile bu güzergahın, D-100 (Eski E-5) oto yolunun, güney-batı ve kuzey-doğu ekspres bağlantıları arasındaki Bağcılar ilçesi bir geçit özelliği taşımaktadır. Batıda Küçükçekmece, kuzeyde askeri arazi ve Esenler, doğuda Güngören, güneyde ise Bahçelievler ilçeleri ile çevrili Bağcılar ilçesi 22 km² alana kuruludur.

JEOLOJİK  YAPI VE DOĞAL YAPI:

               İstanbul ili Bağcılar ilçesine ait 2200 hektarlık sahada Paleozoyik (Karbonifer), Tersiyer(Eosen, Oligosen, Miyosen) ve Kuvaterner yaşlı jeolojik birimlerinden oluşmaktadır. Bu alanda temel kayayı İstanbul Paleozoyik istifinin en üst seviyelerini oluşturan Trakya Formasyonu'nun kumtaşı-siltaşı-kiltaşı litolojileri ile bu birimi açısal uyumsuzlukla örten Eosen yaşlı Kırklareli Formasyonunun kumlu kireçtaşı-karbonatlı kumtaşı ve silttaşı seviyeleri oluşturmaktadır. Bu birimler alanın kuzeyinde Çobançeşme Deresi vadisi içerisinde, TEM otoyolu bağlantısı yarmalarında gözlenir. İnceleme alanının güney kesimine doğru yine açısal uyumsuzlukla miyosen yaşlı çukurçeşme formasyonu kumları, Güngören formasyonu birbirleri ile uyumlu olup, kireçtaşları vadiler ile ayrılan tepelik kesimlerde en üstte yer alır.

               Aşınma ile önemli ölçüde taşınmış olan düz ve hafif dalgalı platoya yayılan Bağcılar ilçesinin vadi oluşumları son derece önemsizdir. Ortalama yükseklik 50-70 m civarındadır. Akarsuların uzunlukları küçük ve rejimleri düzensizdir. Hızlı kentleşmenin ve sanayileşmenin sonuçları olarak biyolojik ve kimyasal atıkları taşıyan derelere dönüşmüşlerdir. Derelerin ıslahı ve üretim tesislerinde arıtma sistemi zorunluluğunun uygulanması ile dere yatakları bugün cazibe merkezlerine dönüşmüştür. Ayrıca ağaçlandırma ve rekroaktif çalışmalar sonucu eski yeşil dokusuna kavuşma şansını yakalamıştır.

İKLİM:

    Yirmi  yıl  öncesine  kadar,  İlçenin  tüm  ekonomisi   tarıma  dayalı  idi. Çiftçilik ile geçimini sağlayan aileler başta üzüm olmak üzere buğday, arpa, yulaf, mısır, karpuz, kavun, vişne, kiraz, incir, ceviz, erik, şeftali yetiştirmekte yetiştirdikleri ve ürettikleri bu malları satıp büyük ve küçük baş hayvan besiciliği yaparak geçimlerini sağlıyorlardı.

              Bugün ise önemli sayılabilecek ölçüde tarımsal faaliyet kalmamıştır. Halk küçük sanayi ve ticaretle meşgul olmaktadır.

              Ayrıca Mahmutbey ve Güneşli Semtlerinde dağınık olarak çok sayıda sanayi tesisi mevcuttur.

               İstanbul'un en önemli ticaret ve sanayi merkezlerinden biri olan Bağcılar İlçesi'nde günümüzde iplik dokuma, gıda, taş ve toprak, metal ve basın sanayi çeşitlenmesi, küçük - büyük atölyeler, ticarethaneler ile ticaret  merkezleri bulunmaktadır.

               3837 üyesi bulunan İstoç, 395 üyesi  bulunan Oto Center, 270 üyesi  bulunan Matbaacılar ve Ambalajcılar Sitesi ile Metro Grosmarket alışveriş merkezi  Bağcılardadır.

               Özellikle Güneşli bölgesinde çok sayıda büyük, küçük ve orta sanayi işyerleri kurulmuştur. Ancak planlı bir yerleşim olmadığından sanayi kuruluşları ile  meskenler iç- içe  bulunmakta, bu da çevre ile ilgili birçok sorunun doğmasına yol açmaktadır.

   Halk küçük  sanayi  ve  ticaretle  meşgul  olmaktadır. Bağcılar İlçesinin  Güneşli Bölgesinde diğer tarifle Havaalanı Yolu ve İkitelli karşısında yoğun sanayii kuruluşları faaliyet göstermektedir. İlçenin diğer bölgelerinde de irili ufaklı birçok sanayii kuruluşu mevcuttur.    

               Bağcılar’da fuar, sergi, panayır bulunmamakta, haftanın muhtelif günlerinde semt pazarları kurulmaktadır.

   Ülkenin büyük basın kuruluşlarından Hürriyet, Milliyet, Meydan, Dünya, Akit ve Yeni Asya gazeteleri matbaa ve yönetim merkezleri Bağcılar İlçesindedir. Son yirmi yıla kadar   % 72' si tarıma elverişli olan Bağcılar İlçesinde günümüzde tarım alanları, mera ve otlakların yapılaşmaya bağlı olarak yok olması nedeni ile hiç kalmamıştır.

Nüfus

NÜFUS DURUMU:

                İlçe   nüfusunu,    Anadolu’nun   muhtelif   yerlerinden  gelen   vatandaşlarımız  ile Bulgaristan, Romanya, Türkistan ve Kazakistan gibi ülkelerden gelen soydaşlarımız oluşturmaktadır.   

              İlçemiz Nüfusu adres Kayıt Sistemine dayalı yapılan sayım sonuçlarına göre topla 719 267’dir. 22 Mahalleden mevcut olup, İlçeye bağlı köy yoktur.

               Azınlık yoktur. Bölge halkı Müslüman olup, Türkçe konuşulmaktadır.

              1992 Yılında kurulan ve o tarihte 21 mahalleden oluşan, İlçemizde İlçe İdare Kurulunun 07.10.1993 tarih ve 1993/581 sayılı kararı ile Göztepe Mahallesi, Göztepe ve Fatih adıyla iki ayrı mahalleye ayrılarak, 22 mahalle oluşturulmuştur.

SOSYAL BOYUT:

               Bağcılar' da haberleşme ağı çok hızlı gelişmesine rağmen, nüfusun iç ve dış göç ile artış hızının daha yüksek olmasına bağlı olarak ihtiyaçların gerisinde kalmaktadır. Aktif nüfusun 1/3 ini oluşturan 7-22 yaş gurubunun öğrenci gençliği olduğu düşünüldüğünde ve ilköğretim alanında okullaşma oranı en yüksek olan ilçelerden olmasına karşın, yinede ilk ve lise öğretim kurumlarının yetersizliği dikkati çeken Bağcılar ilçesinde, 136,077 ilköğretim ve lise seviyesinde öğrenci, bunların eğitim gördüğü, 1.670 derslik bulunmakta olup, yüksek öğrenim kurumu olarak Abdurrahman ve Nermin Bilimli Endüstri ve Meslek Lisesi bünyesinde 2 yıllık, Beykent Üniversitesi Meslek Yüksekokulu, Otomotiv Bölümü açılmış olup eğitim faaliyetine devam etmektedir. Kuruluşunda mevcut olan tek kütüphanesi (Mahmutbey Halk Kütüphanesi) yanında, bugün 22 mahallede, Mahalle Konakları Kütüphaneye kavuşturulmuştur. Yine bu mahalle konaklarında spor salonları, el becerileri salonları, sağlık ocakları ve muhtarlıklar hizmet verirken ülkemizde bu uygulamanın ilk örneği de Bağcılar' da yaşanmıştır. Buna karşın hiçbir kültürel tesisi bulunmayan Bağcılar’da bugün son derece modern ve Bağcılar'ın kültürel ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulan Bağcılar Kültür Merkezi’nde ise spor salonu, sineme-konferans salonu, kapalı toplantı salonları bulunmaktadır. Ayrıca Kültür Merkezi bünyesinde 20.000 kitap kapasiteli modern bir kütüphane salonu bulunmakta olup, 2003-2004 öğretim yılında Bağcılar halkının ve öğrencilerimizin hizmetine girmiştir. Nüfusuna ve spor hareketlerinin sayısına oranla tesis açısından kayda değer nitelik göstermeyen Bağcılar ilçesi için, Belediyemizin önemli bir yatırım programı düzenlemiştir. Bağcılar İlçesi için Olimpiyat Komitesi bünyesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin inşa ettirdiği Bağcılar Olimpik Spor Tesisleri de büyük bir eksikliği gidermiştir. Park ve çocuk alanı açısından kişi başına 0,35 m² aktif yeşil alan düşen Bağcılar İlçesi'nin aktif yeşil alanı 2m²' ye çıkartılmıştır. Temel ihtiyacını teşkil eden, dinlenme ve rekreasyon alanları, korular, çocuk bahçeleri önemli yatırımlar arasında gerçekleşmiş ve hizmete sunulmuştur.

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Bağcılar'ın 3800 sayılı kanunla 1992 yılında İlçe olmasıyla birlikte kurulmuştur.

719.267 nüfusa sahip ilçemizde, Sağlık Grup Başkanlığımız ve bağlı 23 Sağlık Ocağı, 2 Verem Savaş Dispanseri, 1 Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi olarak sağlık hizmeti vermekteyiz. Sağlık Grup Başkanlığımız bünyesinde 3 Adet Resmi Plakalı,1 Adet sivil plakalı  araç bulunmaktadır. Sağlık Grup Başkanlığımıza bağlı 4 Uzman Hekim (AÇSAP Merkezinde), 88 pratisyen hekim, 1 Eczacı, 59 Hemşire, 67 Ebe, 8 Sağlık Memuru, 10 Sözleşmeli Sağlık Teknikeri(4/B statüsünde), 7 Çevre Sağlığı Teknisyeni, 3 Memur, 1 Ayniyat Saymanı, 1 Laboratuar Teknisyeni, 2 Röntgen Teknisyeni, 7 Kadrolu Hizmetli,İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Hizmet Sözleşmesi ile alınan MERDAN Ltd.Şirketine  bağlı olarak  25 Veri Elemanı, 29 Temizlik Personeli görev yapmaktadır.Bu personellerden 3 kişi şoför olarak hizmet vermektedir..           

     Bağcılar ilçesinin yol dokusu, İstanbul'un yol dokusu ile bütünlük arz etmektedir. Doğu - Batı yönünde uzanan E-80 (TEM) oto yolu ve D-100 otoyolları ekspres yol bağlantısı iledir. En önemli kuzey-güney ikinci ana ulaşım Mahmutbey asfaltıdır. Günümüzde 2554 cadde ve sokağın hemen hepsinde yaya kaldırımı mevcuttur, yollar asfalt ve kilittaşı kaplama olarak yapılmıştır. Yapılan kavşak ve yol genişletme ve iyileştirme çalışmaları ile kent içi ulaşımda olumsuzlukları ortadan kaldırılmıştır. İstanbul'un merkez ve diğer ilçeleriyle ulaşımında İETT ve Halk Otobüsleri yanında, minibüsler ile toplu taşıma hizmeti yürütülmektedir

              İlçede su ve kanalizasyon hizmetleri, İSKİ tarafından yürütülmekte, bu hizmetlerin görülmesi  konusunda vatandaşların sık sık başvurularına muhatap olunmaktadır.

CİNSİ                         UZUNLUĞU(Km)

FONT DÜKTİL                435 564

FENNİ KANAL                146 735.

KARA KANAL                   16647